1 marca br. w dniu Narodowego Święta Pamięci o Żołnierzach Wyklętych w Rymanowie i Targowiskach odbyły się uroczystości pogrzebowe śp. Edwarda Czekańskiego ps. Jaskółka oraz ppor. Edmunda Sawczyna ps. Puma. Żołnierzy podziemia niepodległościowego.

Obaj polegli 20 września 1946 roku w walce z funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krośnie. Obydwaj mogli zostać godnie upamiętnieni i pochowani z należnymi honorami, dzięki pracom ekshumacyjnym przeprowadzonym 4 października 2025 w Targowiskach. Działania zostały zorganizowane przez Fundację ,,Niezłomni” im Zygmunta Szendzielarza ps. Łupaszka przy wsparciu mieszkańca Haczowa.

Uroczystości rozpoczęły się w kościele św. Wawrzyńca w Rymanowie. Mszy świętej pogrzebowej koncelebrowanej przewodniczył i homilię wygłosił ksiądz Grzegorz Polasz, proboszcz parafii pw. św. Wawrzyńca w Rymanowie w asyście ks. Tadeudza Dudzika, proboszcza parafii w Targowiskach, ks. Antoniego Moskala, kapelana środowisk kresowych oraz emerytowanego proboszcza parafii Rymanów ks. Mieczysława Szostaka.

W homilii wygłoszonej podczas mszy świętej usłyszano takie słowa: Testamentem poległych jest ich życie. Oni mówią nam wprost, wolność ma cenę, mówią nam że sumienie jest ważniejsze niż propaganda, mówią nam też, że nie wolno nam przypisywać własnego życiorysu niezależnie od politycznych wiatrów. To jest wezwanie do odpowiedzialności. Nie sprzedać prawdy za święty spokój, aby nie zdradzić ideałów dla wygody i dla korzyści. Edmund Sawczyn, Edward Czekański, dowódca i żołnierz, oni wracają do swojej świątyni, oni wracają do swojej ziemi, wracają do naszej pamięci. Niech ich powrót będzie znakiem że prawdy nie da się pogrzebać na zawsze. Można ją przemilczeć, można ją oczernić, ale prawda tak jak Chrystus powraca a skoro powraca to znaczy, że historia nie jest silniejsza od Boga i żadne życie przeżyte w wierności nie zginie. Po mszy świętej, trumny z ciałami bohaterów zostały przeprowadzone przez rymanowski rynek, a następnie przewiezione trasą wiodącą przez Ladzin, Wróblik Szlachecki,Wróblik Królewski oraz Widacz - rodzinną miejscowość Edwarda Czekańskiego. O godzinie 14:30 procesja dotarła na cmentarz komunalny w Targowiskach. To tutaj, przy dźwiękach hymnu państwowego, odbyła się decydująca część ceremonii. Wojskową Asystę Honorową zapewniła 20 Przemyska Brygada Obrony Terytorialnej oraz 203 Batalion Obrony Pogranicza z Sanoka pod dowództwem ppłk. Artura Wrębla. Nad trumnami ze szczątkami ppor. Edmunda Sawczyna oraz Edwarda Czekańskiego przemawiali przedstawiciele ich rodzin, prezes Fundacji Niezłomni Wojciech Łuczak, burmistrz gminy Rymanów Grzegorz Wołczański, wójt gminy Miejsce Piastowe Wiktor Skwara oraz ks. Antoni Moskal. Niezwykle doniosłym akcentem było złożenie flag państwowych znajdujących się na trumnach oraz przekazaniu ich rodzinom Edmunda Sawczyna i Edwarda Czekańskiego. Po tym akcie nastąpiło złożenie trumien do grobu, a następnie odczytanie apelu pamięci, oddanie salwy honorowej oraz złożenie wieńców i kwiatów. Podniosłą atmosferę nabożeństwa podkreśliły występy orkiestr dętych - rymanowskiej pod batutą Mieszka Szybki oraz z Miejsca Piastowego pod kierownictwem Marcina Seredy.​

Zwieńczeniem uroczystości było spotkanie patriotyczne zorganizowane o godzinie 17:00 w Centrum Pracy z Młodzieżą „Dom u Ojca” w Miejscu Piastowym. Wydarzenie to pozwoliło na pogłębioną refleksję nad losami podziemia niepodległościowego. Uczestnicy wysłuchali prelekcji historyków: Andrzeja Romaniaka z Muzeum Historycznego w Sanoku oraz dr Krzysztofa Buczka.

Tekst i zdjęcia Rafał Głód