W Kościele parafialnym pw. św. Wawrzyńca w Rymanowie.

Kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca w Rymanowie został zbudowany w latach 1779-1781, dzięki fundacji Józefa Kantego Ossolińskiego. Architektem i budowniczym obiektu był Antoni Stroiński. W 1880 roku Józef Kanty Ossoliński zmarł i cała inwestycja z powodu braku funduszy została znacząco spowolniona. Wprawdzie gmach świątyni został ukończony, ale prace wykończeniowe i wyposażenie kościoła trwały przez cały okres XIX wieku. Na początku zainstalowano ołtarz główny. Nad kamienną mensą znajdował się przymocowany do tylnej ściany obraz Matki Bożej Bolesnej, przeniesiony z poprzedniego kościoła. Po bokach na kamiennych cokołach były posadowione duże figury św. Piotra i św. Pawła (obecnie znajdują się w przedsionku kościoła). Ponieważ nie było trwałej nadstawy ołtarzowej, na tylnej ścianie namalowano iluzjonistyczną część ołtarza (postacie świętych, anioły). Podobnie wyglądało pozostałe wyposażenie ołtarzowe świątyni w nawie i kaplicach.

W połowie XIX wieku staraniem ówczesnego proboszcza ks. Aleksandra Obrotowskiego wzniesiono w nawie kościoła nowe ołtarze. Jednym z nich był ołtarz św. Wojciecha i św. Stanisława. Dwukondygnacyjny ołtarz św. Wojciecha i św. Stanisława jest umieszczony we wnęce na ścianie zachodniej w nawie kościoła. W jego centrum znajduje się obraz przedstawiający wizerunki obu świętych. Postacie ukazane są w ten sposób, jak gdyby prowadziły ze sobą dysputę. W lewym dolnym rogu została umieszczona postać św. Piotrowina, którego wskrzesił św. biskup Stanisław. Z prawej strony pod stopami św. Wojciecha leży wiosło, atrybut męczeństwa. Nad dwoma postaciami świętych znajduje się anioł, który prowadzi biskupów poprzez męczeństwo do świętości. Dolna część ołtarza zdobiona prostymi płycinami, z dekoracją snycerską o motywach roślinnych. Na mensie ołtarzowej ustawiony jest w złoconej ramie obraz św. Teresy od Dzieciątka Jezus, autorstwa Władysława Lisowskiego z Sanoka, a w najwyższej części znajduje się obraz św. Floriana. Kolorystyka ołtarza utrzymana jest w gamie zbrudzonej zieleni z elementami marmoryzacji. Ołtarz wymagał podjęcia prac konserwatorskich. W 1906 roku ołtarz był odnawiany przez Władysława Lisowskiego z Sanoka. Z biegiem czasu połączenia stolarskie uległy rozluźnieniu, zauważalne też były ślady bytowania drewnojadów. W obrębie struktury uwidoczniły się zniszczenia mechaniczne poszczególnych elementów snycerskich. Okazało się także, że struktura ołtarza została przemalowana, a elementy złocone były mocno zdegradowane. Całego zadania odnowy ołtarza podjęła się, wraz z firmą „Centuari”, konserwator dzieł sztuki mgr Katarzyna Kasperkowicz. W październiku 2023 roku zakończyły się prace konserwatorskie, które trwały trzy lata.

Najpierw wykonano konserwację techniczną, która miała za zadanie zatrzymać destrukcyjne działanie drewnojadów. Rozklejone i poluzowane elementy zostały na nowo sklejone, a powstałe szczeliny zostały uzupełnione tzw. taszlami z drewna dobranego do substancji oryginalnej. Uzupełniono także elementy snycerskie. Kolejnym elementem prac była konserwacja estetyczna. W ramach tych zabiegów zostały zregenerowane stare złocenia. Te wszystkie prace konserwatorsko-restauracyjne wyeksponowały oryginalną polichromię. Odnowiono trzy obrazy. Według komisji Urzędu Konserwatorskiego prace konserwacyjne zostały wykonane w sposób profesjonalny i wzorowy, dzięki czemu obiekt ten będzie harmonijnie współgrał z pozostałymi elementami wyposażenia świątyni, stanowiąc jej spójny element.

Obecnie parafia przymierza się do restauracji kolejnego, bliźniaczego ołtarza pw. św. Piotra i Pawła.

Składam serdeczne podziękowanie ks. proboszczowi Grzegorzowi Polaszowi za przekazanie cennych informacji, związanych z pracami konserwatorskimi, prowadzonymi w rymanowskiej świątyni. Pragnę także zaznaczyć, że opieka nad dziedzictwem materialnym polskiej kultury sakralnej jest bardzo mocno związana z duszpasterską działalnością księdza Grzegorza. Kto nie był w Jaśliskach i na Woli Niżnej w kościołach, które również przeszły odnowę konserwatorką dzięki staraniom i olbrzymiemu zaangażowaniu księdza Grzegorza, to najwyższy czas zobaczyć piękno odrestaurowanych świątyń. Księdzu życzymy dalszej wytrwałości w realizowaniu działalności poświęconej ratowaniu naszego dobra wspólnego.

Zygmunt Pelczar