W miesięczniku „Nasz Rymanów” staramy się przekazywać wiadomości oraz wydarzenia dotyczące poszczególnych miejscowości naszej gminy, a jest ich łącznie 19, w tym 3 osiedla i 16 sołectw. Zdecydowana większość informacji dotyczy trzech osiedli, natomiast pozostałe miejscowości pozostają jakby często zapomniane, dlatego też postanowiono przybliżyć naszym czytelnikom więcej wiadomości o poszczególnych wioskach wchodzących w skład Gminy Rymanów. Dla krótkiego wprowadzenia kilka słów o Gminie Rymanów – jesteśmy gminą miejsko – wiejską o powierzchni 16. 663 ha, z czego użytki rolne to 9. 234 ha. Jesteśmy drugą co do wielkości gminą powiatu krośnieńskiego, stanowimy 18 % terenu całego powiatu. Przez gminę przepływa rzeka Tabor, a najwyższy szczyt to Jawornik - 761m n.p.m. Ludność gminy to blisko 16. 000 mieszkańców. Poszczególne miejscowości będziemy przedstawiać w kolejności alfabetycznej, często korzystając z różnych przewodników – pierwszą z nich będzie sołectwo – „BAŁUCIANKA”.
Bałuciankę lokowano na prawie wołoskim w 1470 r. w dobrach Sienieńskich, ówczesnych właścicieli klucza rymanowskiego. W latach trzydziestych było tu 45 gospodarstw, w tym 5 rodzin polskich. W dolnej części wsi działała olejarnia produkująca ceniony w całej okolicy olej. Wieś znana była z wyrobu figur z drewna. Do rzeźbiarstwa zachęciła tutejszych mieszkańców jeszcze pod koniec XX w. właścicielka dóbr rymanowskich , hr. Anna Potocka. Dostarczała wzorów i prowadziła szkółkę snycerską dla młodzieży. Wyroby sprzedawano gościom kurortów Iwonicza i Rymanowa. Tradycje rzeźbiarskie przetrwały we wsi do dziś. Obecni mieszkańcy, powojenni osadnicy, w większości pochodzą z sąsiedniej Lubatowej. W centrum wsi drewniana cerkiew p.w. Wniebowzięcia NMP (obecnie kościół filialny) jest jedną z najstarszych zachowanych na Łemkowszczyźnie.
Zbudowana w XVII w. gruntownie odnawiana w 1820 r. kilkanaście lat temu została całkowicie odnowiona. Ponadto we wsi stoi zabytkowa, dwukondygnacyjna figura przydrożna z 1841 r. Na przełęczy od strony Lubatowej umieszczony jest kamienny krzyż upamiętniający walki I wojny światowej. Wierni Bałucianki należą do parafii w Króliku Polskim, kilkanaście lat temu własnym wysiłkiem wybudowali mały kościółek, gdzie na miejscu mogą uczestniczyć we wszystkich nabożeństwach. Ostatnio w wiosce wykonano kanalizację, co znacznie przyczyniło się do poprawy warunków sanitarnych. Chociaż jest to jedna z najmniejszych wiosek w gminie, bo licząca zaledwie około 130 mieszkańców, to jednak też mają własne potrzeby – marzy się im o miejscu odpoczynku, gdzie młodzi i starsi mogliby się spotkać (plac zabaw – altana, miejsce na wspólne ognisko itp.) Odwiecznym ich problemem są trzy mosty, które często wymagają naprawy, jak też możliwe złagodzenie bardzo niebezpiecznego zakrętu, którego pokonanie wymaga dużej ostrożności, a szczególnie w okresie zimowym. Poza tymi problemami i marzeniami - Bałucianka, jest oazą spokoju, tu można wypocząć w ciszy, podziwiając piękne widoki, uroki tego miejsca doceniają przyjezdni goście, najlepszym tego dowodem jest to że, wielu decyduje się na budowę domów i stałe zamieszkanie.
Kto jeszcze nie był w tym zakątku gminy, powinien go odwiedzić, bo my najbliżsi często nie potrafimy docenić tego, co mamy, dopiero obcy mówią nam jak w pięknym miejscu żyjemy.
Czesław Szajna
fot. Czado