Łazy - dzisiaj zespół trzech osiedli na pograniczu Ladzina, Rymanowa i Beska (Łazy Pierwsze, Drugie i Trzecie). To peryferyjne położenie sprawiło, że jest to jedna z najstarszych nazw zapisana w średniowiecznych dokumentach. Przez Łazy biegła granica między Rymanowem, który był własnością prywatną, a Beskiem, wchodzącym w skład dóbr królewskich. Podczas rozgraniczenia prowadzonego w 1518 r. komisarze wśród nazw pól zapisali: Maynyn lasz [łaz?], Magnum lasz [Wielki łaz?] i Parvum lasz [Mały łaz?], ponadto zaznaczyli, że „Rusini swoim i Niemcy (Almani) swoim zwyczajem je nazywają od dawna zgodnie z sąsiedztwem swych ról” (Fastnacht A., 2002, s. 87). Była to zatem granica etniczna - między ruską ludnością Beska a niemiecką Rymanowa - oraz, że wymienione pola użytkowane były od dłuższego czasu. Ostatnia informacja znakomicie wpisuje się w znaczenie nazwy łaz, które było już ustalone w XV stuleciu. Łaz to pierwotnie ‘obszar wykarczowany i wypalony, przeznaczony pod uprawę’, wtórnie ‘polana lub pole uprawne w lesie lub pod lasem’. Chociaż nazwa Łazy sięga czasów bardzo odległych, to zabudowa zaczęła tu powstawać stosunkowo późno. Na pierwszym zdjęciu austriackim z lat 1779-83 jest tu tylko jedna zagroda, podczas gdy w Nowej Wsi są cztery. Na mapie z połowy XIX w. domów jest więcej i są one skupione w trzech miejscach, zgodnie ze znanym dzisiaj podziałem tej osady.
Młynek - miejsce przy drodze do Nowej Wsi, nad potokiem Raczta. Obecnie jest to nazwa pamiątkowa, mówiąca, że w przeszłości był tu młyn, a właściwie młyny. Być może pierwszy zbudowano jeszcze w czasach ruskich, albo w okresie lokacji miasta. W akcie lokacyjnym Rymanowa Mikołaj, syn Rejmana, otrzymał prawo zbudowania dowolnej liczby młynów. Mapa Mieg`a (1779-83) mówi, że taki obiekt z dużym stawem był tu pod koniec XVIII w. Na późniejszych zdjęciach austriackich i polskiej mapie topograficznej z 1937 r. jest tu staw z budynkiem, ale bez sygnatury młyna. Na ostatniej z wymienionych map wprowadzono po raz pierwszy nazwę Młynek.
Mury - grupa domów przy ulicy Konopnickiej, na granicy Rymanowa i Posady Górnej. Nazwa jasna, chociaż nic nie wiemy o tych murach.
Nowa Wieś - osiedle przy drodze z Rymanowa do Milczy, pierwotnie przysiółek Posady Dolnej. Na mapie Mieg`a (1779-83) są tu cztery domy. Na kolejnych opracowaniach kartograficznych ich liczba powoli wzrasta.
Pustki - osiedle na pograniczu Rymanowa i Klimkówki. Pierwsze zabudowania znajdziemy tu na drugim zdjęciu austriackim z połowy XIX stulecia. Wszystkie są na terenie Klimkówki. Na mapie podstawowej w skali 1 : 25 000 trzeciego zdjęcia z lat 1869-87 nie ma żadnych domów, ale pojawia się nazwa „Na pustki”. Mapa specjalna tego zdjęcia w skali 1 : 75 000 z sytuacją z 1894 r. przynosi dwie ważne informacje. Po raz drugi w tym samym miejscu jest niewielkie osiedle, a na wschód od niego znajduje się sygnatura krzyża, która odnosi się do cmentarza cholerycznego. Czyżby rozwój osadnictwa na terenie dzisiejszych Pustek w drugiej połowie XIX stulecia całkowicie przerwała zaraza? Właśnie takie wydarzenie wpisuje się w nazwę tego przysiółka. Pustka to ‘miejsce puste, obszar nie zaludniony’, ale też ‘opuszczony przez ludzi’.
Spalenisko - zabudowania przy ulicy Słowackiego i Mistygacza. W tej nazwie zapisany jest największy pożar Rymanowa, który miał miejsce w 1839 r. Rozpoczął się on w nocy w gumnach kościelnych, skąd przeniósł się na dom księdza wikarego, a potem ogarnął dach kościoła. Silny wiatr odrywał palące się gonty, od których zapaliło się wiele się domów w mieście. Na mapie Mieg`a (1779-83) na południe od dzisiejszych ulic: Grunwaldzkiej i Mistygacza jest zaznaczone duże osiedle, które obejmuje ponad 10 zagród, ale na dwóch ostatnich zdjęciach austriackich z drugiej połowy XIX w. i początku XX stulecia nie znajdziemy tu ani jego budynku! Z analizy dawnych źródeł kartograficznych wynika, że pierwsze zagrody po wielkim pożarze pojawiły się tu dopiero po I wojnie światowej.
Już ten krótki przegląd rymanowskich ojkonimów pokazuje, jak wartościowym materiałem są nazwy geograficzne. Miano Łazy przenosi nas w zamierzchłe czasy, w których karczowano okoliczne lasy i przekształcano je w użytki rolne. Spalenisko i Pustki przypominają o klęskach, jakie nawiedziły Rymanów w XIX stuleciu. Bidacz, Cegielnia, Folwark i Młynek mówią o dawnych stosunkach społeczno-gospodarczych, a Kucze i Gąsiorówki jakie nazwy osobowe występowały kiedyś w naszym mieście.
Wędrówki z Wojciechem Krukarem