1 20220203 1578351195Wybuch II wojny światowej przerwał rozkwit uzdrowiska. Już 8 września do Rymanowa Zdroju weszły wojska słowackie gen. Ferdynanda Catlosa. Ze słowackich lotnisk startowały niemieckie samoloty i dokonywały zniszczeń obszaru południowej Polski. Tereny Rymanowa i okolicy broniła 3 Brygada Górska, dowodzona przez płk. Jana Kotowicza. Po 10 września w Rymanowie Zdroju wille i pensjonaty zostały zajęte przez wojska niemieckie.

Potoccy pozostali w uzdrowisku, zamieszkując „Gozdawę”. Trudna sytuacja okupacyjna wymusiła konieczność tworzenia tajnego nauczania. W domu Franciszki Różowicz znajdowała się komórka kontaktowa dla kurierów chodzących przez zieloną granicę na Węgry, trasą „Jaga-Kora”. Jesienią 1944 roku Niemcy wycofując się z uzdrowiska, wysadzili w powietrze most nad Taborem. Większość budynków była zdewastowana, wyposażenie willi sanatoryjnych Niemcy wywieźli. Po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcy musieli zmagać się jeszcze z sotniami UPA, nacjonalistycznego ugrupowania, które dążyło do utworzenia „Samostijnej Ukrainy”.

W 1945 roku uzdrowisko przeszło na własność państwa. W 1947 roku w ramach operacji „Wisła” władza komunistyczna wywiozła z okolicznych terenów Łemków, którzy zamieszkiwali Wołtuszową, Deszno, Bałuciankę, Wólkę i Królik Wołoski. Sąsiedzi Rymanowa Zdroju już nigdy nie powrócili do swoich chyż.

Rok 1948 był pierwszym spokojnym rokiem i zarazem początkiem normalnej pracy uzdrowiska w Polsce Ludowej. Niestety dekrety władzy ludowej pozbawiły Potockich ich własności. Władze państwowe przystąpiły do odbudowy i rozbudowy kurortu. Powstały nowe trasy spacerowe, kładki i mosty, założono oświetlenie parkowe, uruchomiono sanatoria z przeznaczeniem na leczenie dzieci. W następnych latach przystąpiono do remontu i adaptacji kolejnych budynków: „Teresy”, „Marii”, „Leliwy”. W 1963 roku otwarto „Zielony Domek”, a w nim salę kinową. Tu odbywały się spotkania z pisarzami i ludźmi kultury. Rozpoczęły funkcjonowanie sanatoria: „Polonia” i „Eskulap”. Rzeszowskie przedsiębiorstwo melioracji dokonało regulacji rzeki Tabor, wykonano modernizację rozlewni wód mineralnych, rozpoczęto budowę kąpieliska, powstały pierwsze bloki mieszkalne. W dziecięcym lecznictwie uzdrowiskowym Rymanów Zdrój znalazł się w czołówce polskich uzdrowisk. Warunki do leczenia dzieci były doskonałe m. in. ze względu na bardzo dobry klimat i wartościowy skład wód mineralnych. Kurort zyskiwał popularność w leczeniu chorób reumatycznych i układu krążenia. Jednym z zasadniczych atutów uzdrowiska stał się oddział kardiologiczny wyposażony w system monitorowania i nadzoru kardiologicznego. Wszystkie usługi świadczone przez wysoko wykwalifikowaną kadrę lekarsko-pielęgniarską sprawiały, że kuracjusze mieli zapewnioną bardzo dobrą opiekę medyczną. Uzdrowisko zostało wyposażone w nowoczesną aparaturę medyczną, sprawnie działające laboratoria analityczne, urządzenia diagnostyczne, zakład przyrodoleczniczy, inhalatorium. Okres transformacji ustrojowej w dziejach uzdrowiska Rymanów kończy się w roku 1998. W wyniku komercjalizacji PP Uzdrowisko Rymanów Zdrój zostało przekształcone w Spółkę Akcyjną, której jedynym akcjonariuszem stał się Skarb Państwa.                            

Na bazie zdobytych doświadczeń udało się podnieść standard szpitala „Eskulap”, kapitalny remont przeszedł obiekt sanatoryjny „Gołąbek”, przeprowadzono remont budynku „Maria”, zmodernizowano obiekty: „Teresa” i „Zimowit”. Wraz z rozwojem infrastruktury podążał rozwój kulturalny uzdrowiska. W Dolinie Czarnego Potoku rozpoczęto organizowanie różnorodnych imprez kulturalnych. Na stałe do repertuaru weszły: Festiwal im. Hanki Ordonówny, Wieczory opery i operetki, Regionalny Przegląd Kapel Ludowych. Organizatorem w/w spotkań jest Gminny Ośrodek Kultury w Rymanowie.

Atrakcją dla turystów w okresie letnim jest pięknie położony, w dolinie rzeki Tabor, basen kąpielowy. Rymanów Zdrój w swojej 145 letniej historii przechodził wiele wzlotów i upadków. Cieszy niewątpliwie fakt, że z najtrudniejszych momentów potrafił się podnieść dzięki ogromnej pracy, ofiarności i zaangażowaniu wielu osób, dla których istnienie uzdrowiska było głównym celem podejmowanych inicjatyw. W planach rozwoju Rymanowa Zdroju uwzględniona została modernizacja Szpitala Uzdrowiskowego „Eskulap”, budynków: „Leliwa”, „Krystyna” i „Gozdawa”.  Spacerując po Parku Zdrojowym, założonym przez właścicielkę tego miejsca - Annę Potocką, spotykamy jej postać siedzącą na ławeczce i dostojnie patrzącą na XIX- wieczne dęby, jesiony, jawory, które pamiętają najlepiej dzieje Rymanowa Zdroju i Beskidu Niskiego.

Link do części 1 artykułu

Link do części 2 artykułu