Ojkonimy, czyli nazwy osiedli ludzkich, na terenie Rymanowa to: Baraki, Bartoszów, Blich (Bidacz, Widacz), Cegielnia, Folwark, Gąsiorówki, Górka, Kąty, Kucze, Łazy, Młynek, Nowa Wieś, Osiedle, Pod Kalwarią, Pod Okopiskiem, Pustki, Spalenisko. Wymieniam te miana alfabetycznie, ale porządkować je można na różne sposoby. Przykładowo niektóre z nich są nazwami urzędowymi, np. Łazy, Nowa Wieś, Osiedle, Osiedle Bohaterów II Wojny Światowej, inne żyją tylko w tradycji ustnej, np. Cegielnia, Górka, Kąty, Kucze, Spalenisko. Pod względem znaczeniowym mamy nazwy topograficzne - opisujące teren, np. Górka, Kąty, kulturowe - związane z działalnością człowieka, np. Baraki, Cegielnia, Folwark, Łazy oraz dzierżawcze - pochodzące od nazw osobowych, np. Bartoszów, Gąsiorówki.
Poniżej zapraszam do szczegółowego przeglądu treści wybranych nazw. Zbiór ten przestrzennie zawiera się w historycznych granicach Rymanowa i Posady Dolnej. Pominąłem ojkonimy proste znaczeniowo, np. Górka, Pod Kalwarią.
Baraki - to nieoficjalna nazwa części Rymanowa, położonej po wschodniej stronie parku dworskiego. Określenie nawiązuje do istniejącego tu obozu jeńców sowieckich w latach 1940-42. Na niemieckich zdjęciach lotniczych z końca II wojny światowej bardzo dobrze widać drogę obozową i ślady po niektórych budynkach. Pod koniec lat pięćdziesiątych minionego stulecia na tym terenie zaczęła powstawać zabudowa mieszkalna, która otrzymała nazwę Osiedle.
Bartoszów - fragment Rymanowa przy starej drodze do Sieniawy. Na najstarszej mapie Galicji - tzw. mapie Mieg`a z lat 1779-83 - nie ma tu żadnej zabudowy, ale są trzy budynki po południowej stronie drogi między dzisiejszym Bartoszowem a Rymanowem, które opisano: „Husak m. h.”. Ciekawe, że nazwa taka jest żywa do dzisiaj na terenie Posady Górnej, gdzie desygnuje pola pod Łysą Górką. Na austriackiej mapie podstawowej w skali 1 : 25 000 z okresu 1869-87 w dzisiejszym Bartoszowie zaznaczono przy drodze karczmę i na południe od niej cegielnię. Na uogólnionym obrazie całej Galicji z 1880 r. w skali 1 : 115 000 karczma ta ma nazwę „Bartoszowska”. A. Potocki (2013 r., s. 183) napisał, że podobno prowadził ją Żyd Barth, zwany Bartoszem.
Blich (Bidacz, Widacz) - część Rymanowa przy granicy z Ladzinem, po prawej stronie Taboru. Nazwa Blich, wymawiana lokalnie Blych lub Błych, oznacza ‘łąkę, na której bieli się płótno’. Miano Bidacz (Biedacz) oparte jest na apelatywie bieda, gwarowo bida, i wskazuje ‘biedną, peryferyjną część wsi lub miasta’. Druga z form - Widacz - powstała na skutek małej różnicy między głoskami „b” i „w”.
Cegielnia - północna część dzisiejszego osiedla przy ulicy Bohaterów II Wojny Światowej. Określenie nawiązuje do cegielni, która istniała tu w okresie międzywojennym. Jest zaznaczona m.in. na mapie z 1937 r.
Folwark - część Rymanowa przy drodze w stronę Nowej Wsi, koło współczesnego urzędu gminy. Folwark to ‘gospodarstwo rolne, zwykle stanowiące wydzieloną część większego majątku ziemskiego lub zabudowania tego gospodarstwa’. Obecnie obiektem i nazwą, która pozostała po dawnym folwarku jest Gorzelnia. Wrysowano ją na cytowanej mapie z 1937 r.
Gąsiorówki - luźna zabudowa po północnej stronie drogi z Rymanowa do Klimkówki, na pograniczu tych miejscowości. Jest to ojkonim dzierżawczy od nazwy osobowej Gąsior. Być może jej echem jest sekundarne nazwisko Gąsiorek, występujące w Posadzie Górnej, ale to tylko jedna z wielu możliwości pojawienia się takiego antroponimu w naszym regionie.
Kąty - północna część Posady Dolnej. Ta nazwa topograficzna oznacza "kształt terenu lub położenie na uboczu".
Kucze - zwarta zabudowa Rymanowa przy ulicy Parkowej, na południe od parku dworskiego. Nazwa nie do końca jasna. Najbardziej prawdopodobny wydaje się związek z nazwiskiem lub przezwiskiem Kucz. Taka interpretacja wskazywałaby miejsce, ‘gdzie mieszkali Kucze’. Obecnie w Rymanowie i okolicy nie ma takiego antroponimu, ale w Polsce występował on już pod koniec XIV w.
Wędrówki z Wojciechem Krukarem