Historia, absolwenci i osiągnięcia naukowe do 1939 roku.
Politechnika Lwowska została powołana 24 stycznia 1843 r. na mocy dekretu cesarza Austrii Ferdynanda I jako Akademia Techniczna we Lwowie. Jej formalne otwarcie nastąpiło 4 listopada 1844 r. i datę tę uważa się za początek działalności uczelni. Była to druga wyższa uczelnia o profilu technicznym w Polsce, ustępując pod względem chronologicznym jedynie Szkole Akademiczno-Górniczej w Kielcach utworzonej w 1816 r. W początkowym okresie Akademia łączyła dwa trzyletnie oddziały – techniczny i handlowy – a wykłady prowadzono początkowo w języku niemieckim. Studenci rekrutowali się głównie z absolwentów czteroletnich szkół realnych oraz gimnazjów.
W ciągu XIX wieku szkoła rozwijała swoją strukturę organizacyjną i kształcenie: W 1872 r. zatwierdzono budowę nowego gmachu głównego, a od 1877 r. oficjalne przemianowanie na Szkołę Politechniczną. Od 1877 r. język wykładowy stopniowo przekształcał się z niemieckiego na polski. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. uczelnia funkcjonowała w odrodzonej Rzeczpospolitej jako Politechnika Lwowska, zachowując wysoki poziom nauczania i organizacji. Do 1939 r. politechnika posiadała kilka wydziałów, m.in.: komunikacyjny, inżynierii lądowej i wodnej, architektoniczny, mechaniczny, chemiczny czy rolno-leśny. W roku akademickim 1938/39 studiowało tam ponad 3600 studentów, a kadrę tworzyło około 61 profesorów.
Politechnika Lwowska była kuźnią kadr technicznych, wojskowych i naukowych, których działalność miała znaczny wpływ na życie publiczne, naukę i przemysł w Polsce i na świecie. Do najbardziej znanych absolwentów i osób związanych z uczelnią (w większości lat międzywojennych) należą min.: Władysław Sikorski - generał, premier rządu RP na uchodźstwie i Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej, Tadeusz „Bór”-Komorowski - generał Wojska Polskiego, dowódca powstania warszawskiego i późniejszy premier emigracyjny, Stanisław Ulam - matematyk, jeden z twórców tzw. szkoły lwowskiej matematyki, uczestnik Projektu Manhattan i autor koncepcji Monte Carlo w obliczeniach numerycznych, Józef Beck - polityk i dyplomata, minister spraw zagranicznych II RP, Kazimierz Sosnkowski - Generał broni, polityk, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego.
Poza tym Politechnika dała Polsce wielu wybitnych inżynierów, architektów, konstruktorów i działaczy społecznych, których kariera rozciąga się na najróżniejsze dziedziny techniki, nauki i administracji. Lista absolwentów Politechniki Lwowskiej obejmuje setki nazwisk, zarówno Polaków, jak i przedstawicieli innych narodowości obecnych w Galicji.
Politechnika była jednym z czołowych ośrodków badań technicznych i inżynierskich w II Rzeczypospolitej. Do najważniejszych obszarów naukowych realizowanych przez uczelnię przed wybuchem II wojny światowej należały: Inżynieria i konstrukcje – badania nad nowymi materiałami budowlanymi oraz konstrukcjami inżynierskimi o złożonych parametrach, mechanika i technologia maszyn – rozwój teorii maszyn, napędów i metod projektowania urządzeń przemysłowych, chemia techniczna – technologie chemiczne i analiza materiałów używanych w przemyśle, architektura i urbanistyka – kształtowanie nowoczesnej przestrzeni miejskiej, zwłaszcza w kontekście rozwoju urbanistycznego Galicji i Polski, Geodezja i komunikacja – badania nad systemami pomiarowymi, projektowanie i budowa dróg oraz infrastruktury transportowej. Wiele projektów akademickich było publikowanych w prestiżowych czasopismach technicznych takich jak „Czasopismo Techniczne” czy „Przegląd Techniczny”. Profesor Kazimierz Vetulani, na przykład, pozostawił dziesiątki prac z zakresu inżynierii oraz matematyki stosowanej, w tym analizy problemów konstrukcyjnych mostów i struktur budowlanych.
Efektem tych badań była budowa trwałych mostów, dróg i obiektów użyteczności publicznej w Galicji i II RP. Rozwiązania opracowane przez lwowskich inżynierów wpływały na bezpieczeństwo transportu, ochronę przeciwpowodziową oraz rozwój miast. Wyniki badań wykorzystywano również w przemyśle chemicznym, rafineryjnym i materiałowym. Przekładało się to na lepsze paliwa, nawozy sztuczne oraz materiały budowlane, które trafiały bezpośrednio do użytku codziennego. Absolwenci projektowali kamienice, szkoły, dworce i osiedla, które do dziś stanowią trwały element krajobrazu wielu miast Europy Środkowo-Wschodniej. Dbałość o światło, wentylację i układ przestrzenny wpływała bezpośrednio na jakość życia mieszkańców.
Studenci i absolwenci Politechniki Lwowskiej aktywnie uczestniczyli w życiu społecznym i narodowym, stanowiąc liczną grupę członków takich organizacji jak np. „Bratnia Pomoc”. Studenci brali też udział w walkach Legionów Polskich i obronie Lwowa w latach 1918–1920. Wielu z nich, decydowało później o kształcie II Rzeczypospolitej zajmując prominentne stanowiska w wojsku i administracji państwowej. Instytucja te była tak ważna, że sam Jan Matejko zaprojektował i w części namalował cykl 11 obrazów, które zawisły w auli Politechniki.
Do wybuchu II wojny światowej, Politechnika Lwowska stała się jednym z najważniejszych ośrodków technicznych w Polsce i Europie, kształciła inżynierów, architektów i naukowców, których kompetencje były kluczowe dla modernizacji gospodarki oraz bezpieczeństwa państwa. Jej programy nauczania łączyły wiedzę teoretyczną z praktyką przemysłową i badawczą, a uczelnia była znana z wysokiego poziomu kształcenia.
Pamiętajmy o tej wyjątkowej przestrzeni edukacyjni – wychowawczej, o dziedzictwie Kresowej edukacji, której niedościgniony do dnia dzisiejszego poziom, sprawiał, że Polska potrafiła wykształcić wybitną klasę polityczną i wojskową, która z powodzeniem budowała wielkość Rzeczypospolitej.
