Wólka jest najmłodszą wsią wołoską w okolicy Rymanowa. Pierwsza wzmianka o niej w dokumentach pojawia się w 1577 r., czyli ponad wiek później niż Bałucianki i Wołtuszowej (1470 r.), i blisko dwieście lat po powstaniu Deszna (1387 r.). Osada zwana była wówczas Wolą Klimkowską. Już to pierwotne określenie wiele mówi nam o początkach osady. W przeszłości Wola odnosiła się do wsi, których mieszkańcy byli czasowo zwolnieni od czynszów i robocizn na rzecz pana wsi lub kościoła. W naszym regionie taka „wolnizna” wynosiła zazwyczaj 24 lata. W tym okresie „nowi” osadnicy mieli przygotować teren do założenia wsi. W pierwszej kolejności prace polegały na trzebieniu lasów i rozszerzaniu użytków rolnych. Potem powstawała zabudowa. Karpackie Wole to przysiółki osad macierzystych. Najstarsza nazwa Wólki wskazuje, że powstała ona na terenie Klimkówki. Jeżeli od początku była to wieś ruska, to osadnicy nie pochodzili z tej miejscowości, ale z sąsiednich, starszych wsi wołoskich, np. Deszna, Bałucianki. Deminutywna forma nazwy wsi mogła dotyczyć nie tylko jej wielkości, ale odnosić się do długości samej wolnizny. Ta była krótsza, jeżeli teren był już częściowo zagospodarowany. W części pierwszej zwracałem uwagę na nazwy terenowe Wólki. Toponim Podosznianki, sygnujący pola po wschodniej stronie dawnej zabudowy, może mówić, że grunty te pierwotnie były w granicach Deszna (Deszno w języku łemkowskim to Doszno). Możliwe, że jeszcze przed lokacją opisywanej wsi były to już tereny rolne. Kulturowe nazwy terenowe: Czerteż, Łazy, Pasika, które pierwotnie wskazywały miejsca trzebieży lasów, są rozlokowane dalej, na obrzeżach osady.
Tradycja ludowa wiązała nazwę Wólka z „wolnymi ludźmi”. Osadzić się tu miała drobna szlachta, o czym miały świadczyć liczne nazwiska gospodarzy z końcówką -ski, -cki, np. Suchorski, Odrzechowski, Rudawski, Potocki, Krasowski, Uchoński. Już na podstawie tego krótkiego materiału można się domyślać, skąd mogli pochodzić osadnicy (Odrzechowa, Rudawka), ale należy pamiętać, że nazwiska te były też w pobliskich i starszych wsiach, np. Posada Górna (Rudawski), Deszno (Odrzechowski).
W źródłach z początku XVII w. Wólka to Litwinowa Wola (1606 r.). To określenie pochodzi od nazwiska Litwin, które do dziś zachowało się w Klimkówce, ale występowało też na Łemkowszczyźnie (ruskie Łytwyn). Nazwa Wólka pojawia się po raz pierwszy w 1676 r.: Wulka alias Litwinowa Wola. Ciekawą informację podaje akt z 1673 r.: „wieś Wólka, gdzie Kozacy i sołtysi mieszkają”.
W latach 1873-4 blisko połowa mieszkańców Wólki zmarła w wyniku epidemii cholery. Pogrzebano ich w pobliskim lesie Debry. Niestety, nie znamy dokładnej lokalizacji pochówku. Nie utrwalono go na austriackich mapach topograficznych Galicji, a w terenie po grobach nie ma dziś śladu.
Według spisu ludności z 1921 r. w Wólce było 29 domów, w których mieszkało 181 osób. Wszyscy uważali się za Rusinów i grekokatolików. Dziesięć lat później liczba budynków wzrosła do 39, a ludności do 233. Szczegółową mapę wsi, obejmującą rozmieszczenie zabudowy z wykazem właścicieli, omówię w kolejnej wycieczce na północne stoki Przymiarek.
